Soru Makam , Şube , Avazeler ve Bunların Yapıları..

[OGUZ YUVANC]

Sistemci ekol ve Anadolu edvar geleneğinde, yer alan makam , şube , avazeler hakkında cevaplayamadığım sorular var.
Bu konu önceden hiç anlaşılmaz iken Okan Murat Öztürk ile N. Oya LEVENDOĞLU'nun makaleleri konuyu anlamam açısından faydalı oldu.
Ancak hala anlayamadığım yerler var, bunları sizlere sormak istiyorum.
, 12 makam içinde alınan Büzürg ,Zirefkend , Zengule , Rehavi başta verilen sesler açısından anlaşılmazdı benim için , ancak Zirefkend'in cins ve yapı itibariyle Sabaya gayet benzer olduğunu görüyorum, Büzürg için Öztürk'ün makalesi aydınlatıcı oldu, Rehavi cinsinin ( 3 tam aralıkta 4 ses) yapısal değişime uğrasa da Buselik makamında hala görüldüğünü gösterdi, özellikle müfred cinslerde perdelerin dönüşümlü kullanılmasını halk müziğinden örneklerle gayet iyi açıkladı.
Ancak , Zengule hala benim için anlaşılmaz, bu konuda bilgisi olan arkadaşlarımızdan beni aydınlatmalarını rica ediyorum.
Avazeler konusunda: Hisar ve Şehnazı anlayamadım. bugünkü şehnaz ile benzer değil anladığım kadarıyla. Kırşehrinde geçen Büzürg ve Zirefkendi-Kuçekten, Şehnaz ve Hisar doğar ifadesi bana bunu düşündürdü.
Ayrıca sistemci okulda verilen Maye skalası , pentatonik bir skala halinde, günümüzdeki maye ile alakasını çözemedim.
Son olarak ,Ayşe Başak HARMANCI'nın makalesinden zengule üzerine bazı notalar paylaşmak istiyorum . Bunlar neye tekabül eder.

Yardımcı olursanız müteşekkir olurum.

İlave: zengule rast dörtlü ve hicaz beşlilerinin birleşiminden oluşuyor. Hızır bin Abdullahta verilen do diyez(hicaz perdesi ) ile Çargah perdeleri dönüşümlü yer alıyor. sanki çıkıcı seyirde rast cinsi, inici seyirde hicazi cinsi kullanılmış gibi. ( karar perdesini rast kabul edersek)
Bugünkü bir makama tekabül ediyor mu? Bu arada eski edvarlarda hicazi cinsinde segah perdesi ve tanini aralığı ile yazım var. hatta doğu anadolu türkülerinde hicaz aralığı halen taninidir.

 

[arif]

Evet eski kaynaklarda hocalar sallapati de yapior gibi sacma sapan celiskiler olabilior . Onlarda kopyala yapistir olayida var. Belki eseri yazmior talebelerin notlari birlestirilior.makam konusu hepten garip.tutuncak mantik yok. Cunki daha daha sonrakilerde onlarin ilmini kopyala yapistir yapmis ama icra gunumuze yakin makam isimleri ile. Gercekten kayip bir ilim. Tek care suki. Hic bir sey yokmus gibi yeniden analiz incele teori yaz mantigi sarttir. Sorunuzun cevabi mumkun gozukmuor. 4 unsur astroloji tibbi incelemeler ve musikinin matematiksel frekansal incelenmesi ile ilerlenmesi gereken 0 noktasinda oldugumuz kimsenin umrunda olmadigi en onemli arastirma konusudur. Uzaya cikmaktan cok daha muhimdir

 

[arif]

Hele hele uzdilek vs onlarin yazdigi kaynaklari yakmak lazim cercop. Ataturk sonrasi zaten ortaya birsey cikmasi beklenilir sey degil. Gunumuzdekiler ise hic bir fikir yurutemior.

 

[arif]

Ornegin. İlk is seslerdir. Seslerin oranlari uzak yakin diye nitelendirilior kaynaklarda. Yani pentatonik olayi. Makam bestelendigi zaman. Ortada nitalarin evvela pentatonik iliskisi sonra birde yanindaki notalarla surtunmesi ile belki uyduruorum sicak soguk yas kuru olayi meydana gelior.bir nevi uzayi kazior ve his etki meydana gelior. Bu notalarin eklenmesi cikarmasi ve yeni notalarin elde edilmesi. Bir noktada cok cesitli bulgu ihtinalleri ciktiginda orada eser calarken kayma yapilmasi bir ornek ussak makamindaki gibi huseynide kaydirilabilen fadiyez gibi. Yani etki icin baski yaparken etraflica noktaya gelinerek masaj yapar gibi o notaya basilior ki makam etkisini tam versin. Yani eski hicalar eski hhocalar gelenekler gecelim bunlari. Matematik aslinda olayin asli. Olay muzigin matematigi ise mistik degil. Mistik olan astrolojide degil oda binevi kimyasal alisverisle ilgili olsa gerek. Asil mistik olan sonsuz bir etki sebep iliskisi olabilir. Allahim sifatlari gibi bir etki mekanizmasi icerebilir ki muzisyen kimdir kime calar nerdencalar ne niyetle calar etkisi matematik kimya astroloji en tepede allahin sifatlaridir. 4 tane konu var en son islem icin bir makam iki usul dolayisi ile beste uc karari dort tam olarak hangi anda calmaya baslandigi.o ani sikistirmak ve bir simulasyonla etkiyi kolaylastirmak icin farkli geckili taksimler yapilior aslinda.